Solobestje: het gereedschap voor de plekken die geen ander hulpmiddel bereikt
Het solobestje is bij patiënten weinig bekend en wordt door behandelaars te weinig voorgeschreven, hoewel het situaties oplost die geen ander instrument bereikt.
Zijn vorm is zijn functie: één bosje haren op een dunne, vaak gehoekte steel, waarmee op een punt in plaats van op een vlak kan worden gewerkt.
De best onderbouwde indicatie is het distale vlak van de laatste molaar. Dat vlak bereikt een gewone borstel niet vanwege de kopgrootte, en het blijft bij vrijwel elke patiënt stelselmatig onrein.
De tweede indicatie zijn scheefstaande, geroteerde of ectopisch staande elementen. Overlappingen vormen nissen die een vlakke kop overslaat zonder ze te raken.
Bij implantaten is het solobestje bijzonder nuttig omdat het de mucosarand rond het abutment kan volgen zonder druk en zonder krassen, wat een stijve rager wel riskeert.
In de orthodontie lost het de meest kritische zone op: de gingivarand van het bracket, waar witte laesies ontstaan. Geen ander hulpmiddel komt daar met dezelfde nauwkeurigheid.
Ook na chirurgie is het het middel van keuze, omdat het reinigen rond hechtingen mogelijk maakt met een controle die een gewone borstel niet biedt.
De techniek verschilt van die van een gewone borstel en moet worden voorgedaan. Het bosje wordt met de punt op de te reinigen plek gezet, er volgt een kleine draaiende beweging, en er wordt niet horizontaal geschrobd.
De druk moet minimaal blijven. Het voordeel van het solobestje is nauwkeurigheid, niet kracht, en drukken op één bosje concentreert de belasting op enkele vierkante millimeters.
De meest gemaakte fout is het gebruiken als kleine tandenborstel en over brede vlakken schrobben. Zo voegt het niets toe en verbruikt het de tijd die de patiënt elders had besteed.
Aantal en schikking van de haren verschillen per product. Bosjes met haren van verschillende lengte, in het midden langer, dringen beter door in diepe groeven en in de gebieden rond brackets.
Het hoort te worden gepresenteerd als extra hulpmiddel voor twee of drie benoemde plekken, niet als vervanging. Een lijst met concrete plekken wordt opgevolgd; algemeen advies niet.
Kortom: het solobestje dient waar de borstel niet komt — distaal van de laatste molaren, geroteerde elementen, implantaten, brackets, postoperatieve gebieden. Het wordt met de punt en minimale druk gebruikt en met vermelding van de precieze plekken voorgeschreven.