Kirety: tępe ostrze wygładza kamień zamiast go usuwać

Kireta jest podstawą ręcznej instrumentacji periodontologicznej, a jej sprawność zależy niemal całkowicie od warunku rzadko sprawdzanego: od ostrza.

Ostrze zużyte nie tnie złogu: zgniata go i wygładza. Pozostały kamień staje się gładszy i trudniejszy do wykrycia zgłębnikiem, a kolejna wizyta zaczyna się od gorszej sytuacji.

Sygnał kliniczny jest rozpoznawalny. Jeśli narzędzie ślizga się po powierzchni zamiast zaczepić złóg i trzeba zwiększyć nacisk, by uzyskać efekt, ostrze wymaga naostrzenia.

Kontrola wzrokowa jest równie prosta: ostrze naostrzone nie odbija światła na krawędzi, bo krawędź jest linią. Ostrze zużyte pokazuje wzdłuż brzegu powierzchnię odbijającą.

Kirety uniwersalne mają dwie krawędzie tnące i ostrze pod kątem dziewięćdziesięciu stopni do trzonka. Służą w całej jamie ustnej do usuwania naddziąsłowego i płytkiego poddziąsłowego.

Kirety Gracey mają jedną krawędź czynną i kąt około siedemdziesięciu stopni, co pozwala dopasować ostrze do powierzchni korzenia we właściwym nachyleniu bez myślenia o kącie.

Dlatego preferuje się je w leczeniu periodontologicznym: geometria wykonuje część pracy i zmniejsza ryzyko uszkodzenia cementu przez zły kąt.

Numeracja Gracey odpowiada określonym okolicom. 1-2 i 3-4 to zęby przednie, 5-6 zęby przednie i przedtrzonowce, 7-8 i 9-10 powierzchnie policzkowe i językowe zębów bocznych.

11-12 to powierzchnie bliższe zębów bocznych, a 13-14 dalsze. Użycie kirety w miejscu, dla którego nie została zaprojektowana, wymusza nieprawidłowy kąt.

Wersje o wydłużonym trzonku i zmniejszonym ostrzu służą w głębokich kieszonkach, gdzie ostrze standardowe nie sięga dna bez urażenia tkanki.

Ostrzenie powinno być planową konserwacją, a nie reakcją na narzędzie, które przestało ciąć. Ostrze utrzymywane wymaga kilku pociągnięć; pozostawione do stępienia wymaga zdjęcia metalu, co skraca życie narzędzia.

Najczęstszym błędem przy ostrzeniu jest zmiana pierwotnego kąta. Ostrze naostrzone pod złym kątem traci geometrię, która czyni kiretę odpowiednią dla jej okolicy.

Podsumowując: zużyte ostrze wygładza zamiast usuwać, ostra krawędź nie odbija światła, kirety Gracey stosuje się w okolicy zgodnej z numeracją, a ostrzenie to planowa konserwacja, nie naprawa.