Zęby akrylowe: kąt guzków dobiera się przed kolorem

Wybór zębów sztucznych skupia się niemal zawsze na kolorze i kształcie, a niemal nigdy na kącie guzków. To odwrotna kolejność wobec tego, co decyduje o działaniu protezy.

Dostępne stopnie guzkowe sięgają zwykle od zera do trzydziestu trzech. Liczba wskazuje kąt guzków względem płaszczyzny poziomej i decyduje, jak proteza zachowuje się podczas ruchów.

Zęby trzydziestotrzystopniowe mają wyraziste guzki, dobrą wydolność żucia i naturalny wygląd. Wymagają jednak korzystnych stosunków międzyszczękowych i dobrze zachowanych wyrostków, bo strome guzki wywołują poziome składowe sił, które destabilizują płytę.

Zęby zerostopniowe, bez guzków, nie wywołują żadnej siły bocznej. Wskazane są przy silnie zanikłych wyrostkach i niekorzystnych stosunkach międzyszczękowych, gdzie stabilność liczy się bardziej niż wydolność.

Dwadzieścia stopni to najczęściej stosowany kompromis: przyzwoita wydolność żucia przy ograniczonych siłach bocznych. To rozsądny wybór, gdy nic nie pcha ku skrajności.

Przy overdenture na implantach logika się zmienia. Implanty dają stabilność, której brakuje protezie konwencjonalnej, a to pozwala na zęby o wyraźniejszych guzkach bez ryzyka wyważenia płyty.

Spośród materiałów zęby akrylowe mają przewagę wiązania chemicznego z płytą, również akrylową. To wiązanie prawdziwe, nie mechaniczne, i powód, dla którego oderwanie zęba od płyty zdarza się rzadko.

Ograniczeniem jest ścieranie: akryl zużywa się szybciej niż szkliwo, a w protezach noszonych latami daje to stopniową utratę wymiaru pionowego.

Zęby kompozytowe mają wyższą odporność na ścieranie przy zachowaniu wiązania chemicznego z płytą. Są wyborem najlepiej wyważonym dla protez, które mają służyć długo, i dla pacjentów z naturalnymi zębami przeciwstawnymi.

Zęby porcelanowe mają najniższe ścieranie ze wszystkich, lecz nie wiążą się chemicznie: retencja jest mechaniczna, przez ćwieki lub wnęki. Są kruche i ścierają naturalny ząb przeciwstawny, i dlatego ich użycie znacznie zmalało.

Kształt zębów przednich dobiera się w odniesieniu do twarzy, według praktycznej reguły, która broni się przy weryfikacji: odwrócony zarys siekacza centralnego zwykle odpowiada zarysowi twarzy.

Ustawienie waży jednak więcej niż wybór. Doskonałe zęby ustawione bez poszanowania linii pośrodkowej, płaszczyzny zwarcia i podparcia wargi dają gorszy wynik niż zwyczajne zęby ustawione z rozwagą.

Podsumowując: najpierw dobiera się stopień guzkowy według wyrostków i stosunków międzyszczękowych, potem materiał według zęba przeciwstawnego i oczekiwanej trwałości, na końcu kształt i kolor. Odwrotna kolejność daje protezy ładne i niestabilne.