Recesje dziąseł: odróżnienie tej ze szczotkowania od zapalnej zmienia leczenie

Recesja dziąsła to częste znalezisko, a jej przyczyna nie jest jedna, przez co leczenie różni się zależnie od pochodzenia.

Recesja z urazu szczotkowaniem ma rozpoznawalne cechy. Zajmuje powierzchnie przedsionkowe, jest najsilniejsza przy kłach i przedtrzonowcach, a otaczające tkanki wyglądają zdrowo.

Często towarzyszy jej abrazja przyszyjkowa, a połączenie recesji i klinowatego wcięcia na tym samym zębie wskazuje z dużym prawdopodobieństwem na pochodzenie mechaniczne.

Recesja zapalna zajmuje częściej powierzchnie styczne, towarzyszą jej krwawienie, kieszonki i utrata przyczepu, i wpisuje się w uogólniony obraz przyzębia.

Rozróżnienie zmienia wszystko. W pierwszym przypadku koryguje się technikę szczotkowania i recesja się stabilizuje; w drugim leczy się zapalenie przyzębia, a recesja może po terapii nawet wzrosnąć wraz z ustąpieniem obrzęku.

Biotyp dziąsła jest czynnikiem predysponującym. Biotyp cienki, z delikatnym dziąsłem i wąską blaszką kostną, cofa się przy bodźcach, które biotyp gruby znosi bez następstw.

Ocenia się go po przezieraniu sondy periodontologicznej przez brzeg: jeśli sondę widać, biotyp jest cienki i trzeba go uwzględnić w każdym planowaniu, ortodontycznym i protetycznym.

Monitorowanie wymaga zapisanego pomiaru, a nie wrażenia. Odległość od granicy szkliwno-cementowej do brzegu dziąsła, notowana przy każdej kontroli, pozwala wiedzieć, czy recesja postępuje.

Bez tej liczby porównanie opiera się na pamięci, a pamięć co do jednego milimetra po pół roku nie jest wiarygodna.

Nadwrażliwość to objaw sprowadzający pacjenta, i leczy się ją preparatami odwrażliwiającymi, podczas gdy koryguje się przyczynę. Leczenie samego objawu pozwala recesji postępować.

Wskazaniem do zabiegu nie jest sama recesja, lecz jej udokumentowany postęp, niedająca się opanować nadwrażliwość, oczekiwanie estetyczne w strefie widocznej albo trudność higieny na odsłoniętej powierzchni.

Recesja stabilna, bezobjawowa, w strefie niewidocznej i przy dobrej higienie nie wymaga żadnego leczenia: obserwowanie jej jest wyborem właściwym.

Podsumowując: pochodzenie mechaniczne zajmuje powierzchnie przedsionkowe przy zdrowych tkankach, zapalne — styczne przy zapaleniu przyzębia, biotyp cienki predysponuje, monitorowanie wymaga zapisanych liczb, a chirurgię wskazuje postęp, nie sama obecność.