Higiena wokół implantów: tkanka okołowszczepowa broni się słabiej niż przyzębie

Higienę wokół implantów tłumaczy się często tak jak wokół zębów własnych, a różnica biologiczna czyni to podejście niewystarczającym.

Ząb własny łączy się z kością poprzez ozębną, której włókna wnikają prostopadle w cement korzeniowy i tworzą mechaniczną barierę przed wnikaniem bakterii.

Wokół implantu tych włókien nie ma. Włókna kolagenowe biegną równolegle do powierzchni wszczepu, a barierę stanowi niemal wyłącznie przyczep nabłonkowy.

Unaczynienie jest ponadto mniejsze, bo brakuje dopływu z ozębnej. Powstaje tkanka o mniejszej zdolności obrony i naprawy.

Skutkiem klinicznym jest to, że zapalenie okołowszczepowe postępuje ku kości szybciej niż przyzębne, a margines na interwencję jest węższy.

Zapalenie błony śluzowej wokół wszczepu to stadium odwracalne: zapalenie tkanek miękkich bez utraty kości. Leczone ustępuje; zaniedbane przechodzi w periimplantitis, która oznacza utratę kości i nie jest odwracalna.

Krwawienie przy zgłębnikowaniu jest znakiem odróżniającym oba stadia i powodem, dla którego kontrola okresowa nie jest opcjonalna. Pacjent nie odczuwa zapalenia błony śluzowej, bo nie boli.

Przybory dobiera się z uwagą na materiał. Szczoteczki międzyzębowe z odsłoniętym metalowym rdzeniem mogą rysować tytan, a rowki zatrzymują więcej płytki niż powierzchnia gładka.

Preferuje się szczoteczki z rdzeniem powlekanym nylonem albo tworzywem, a do zabiegów profesjonalnych narzędzia tytanowe lub włókienne, unikając kiret stalowych na odsłoniętych powierzchniach wszczepu.

Nić stosuje się ostrożnie. Niektóre techniki przewidują objęcie łącznika w kształcie litery C, lecz nić wprowadzona siłą pod brzeg może rozerwać przyczep nabłonkowy — jedyną istniejącą barierę.

Irygator ma w tym kontekście lepsze dowody niż gdzie indziej, bo dociera do miejsc trudnych bez kontaktu urazowego. To jeden z niewielu przypadków, gdy można go polecić jako przybór główny, a nie uzupełniający.

Warunkiem, który to wszystko umożliwia, jest projekt protetyczny. Konstrukcja o wypukłych profilach, wypolerowanych powierzchniach i dostępnych przestrzeniach daje się oczyścić; konstrukcja z wklęsłościami i podcieniami nie da się oczyścić żadnym narzędziem.

Podsumowując: tkanka okołowszczepowa ma osłabioną obronę, a zapalenie postępuje szybciej, zapalenie błony śluzowej jest odwracalne i trzeba go czynnie szukać, przybory nie mogą rysować tytanu, a możliwość oczyszczania rozstrzyga się na etapie projektu.