Wegwerpjassen: het gramgewicht zegt niets over bescherming — de meest gemaakte inkoopfout
De wegwerpjas wordt bijna altijd gekocht op twee getallen: de prijs en het gramgewicht. Het tweede wordt gelezen als kwaliteitsmaat, en daarin schuilt de meest gemaakte fout in deze categorie.
Het gramgewicht, uitgedrukt in gram per vierkante meter, geeft aan hoe zwaar het vlies is. Het zegt iets over de mechanische sterkte — een jas van 20 gram scheurt makkelijker dan een van 40 — maar niets over het tegenhouden van vloeistoffen.
De bescherming hangt af van de structuur van het materiaal, niet van het gewicht. Enkelvoudig spunbond laat vloeistoffen door, hoe zwaar ook, omdat de vezels een net met open ruimten vormen. SMS, dat spunbond- en meltblownlagen afwisselt, houdt vloeistoffen tegen ook bij een lager gewicht.
De meltblownlaag doet het werk: veel fijnere vezels die een fysieke barrière tegen vloeistoffen vormen en tegelijk lucht doorlaten. Hetzelfde beginsel als bij chirurgische maskers, waar de bescherming in de binnenlaag zit en niet in de totale dikte.
De Europese referentienorm deelt jassen in naar prestatie tegen vloeistofdoorlating, en de klasse staat op de verpakking. Een jas zonder klasse-aanduiding is werkkleding, geen beschermingsmiddel, hoe stevig hij er ook uitziet.
Voor de meeste tandheelkundige ingrepen is een barrière tegen spatten en aerosol nodig, niet tegen onderdompeling. SMS van 35 gram met elastische boorden dekt vrijwel de gehele dagelijkse behoefte.
Ingrepen met veel bloedverlies — complexe extracties, implantologie, sinuslift — vragen een jas met vloeistofdichte versterking op borst en mouwen, waar besmetting het waarschijnlijkst is.
De versterking is doorgaans een gelamineerde polyethyleenlaag, alleen op de kritieke zones aangebracht. Juist omdat zij plaatselijk is heeft zij zin: een volledig vloeistofdichte jas wordt na twintig minuten ondraaglijk, en een oververhitte behandelaar is een onoplettende behandelaar.
Ademend vermogen is geen comfort maar prestatie. Transpiratie onder een afsluitende jas vermindert de precisie bij lange ingrepen en verleidt tot het aanraken van het gezicht — precies de handeling die de jas overbodig zou moeten maken.
De boorden verdienen aandacht, want daar wordt de barrière onderbroken. De elastische gebreide boord moet onder de handschoen, niet erover: de juiste overlap is handschoen over boord, anders loopt vloeistof langs de onderarm.
Sluiting aan de rug verdient bij chirurgie de voorkeur boven sluiting aan de voorzijde, omdat de voorkant ongeschonden blijft. Bij conserverende behandelingen is een jas met sluiting aan de voorzijde aanvaardbaar en sneller aan te trekken.
Een praktisch punt met gevolgen voor het verbruik: de wegwerpjas is eenmalig per patiënt, niet per dag. Hergebruik tussen patiënten heft het doel ervan op, en de verleiding groeit zolang de jas er schoon uitziet — aerosolbesmetting is echter onzichtbaar.
Kortom, een jas kiest men op beschermingsklasse en materiaalsoort, niet op gramgewicht. SMS van 35 gram met opgegeven klasse beschermt beter dan spunbond van 50 gram zonder klasse — en kost minder.