Ragers: de maat kiest men op de nauwste ruimte, niet op de gemakkelijkste
De rager kent beter bewijs dan floss waar de ruimte het toelaat, en de reden dat veel patiënten er geen baat bij hebben is vrijwel altijd de verkeerde maat.
Een te kleine rager gaat er makkelijk in en raakt niets. De patiënt heeft het gevoel gereinigd te hebben, de handeling is comfortabel, en de biofilm blijft waar hij was.
Het is het meest verraderlijke falen omdat het geen signaal geeft: geen weerstand, geen bloeding, geen ongemak. Alleen het uitblijven van resultaat bij de volgende controle.
Een te grote rager gaat er omgekeerd niet in of alleen met dwang, en beschadigt de papil. De patiënt merkt het en stopt met gebruiken, vaak zonder het te zeggen.
De juiste maat is die welke met lichte weerstand binnengaat en beide wanden raakt. De ISO-schaal loopt van 0 voor de nauwste ruimten tot hogere maten voor ruime.
Meetsondes laten toe de maat per ruimte te bepalen in plaats van te schatten. Zij zijn goedkoop en maken van een globaal advies een nauwkeurig advies.
Wat over het hoofd wordt gezien is dat de ruimten van dezelfde patiënt verschillende maten hebben. Eén maat voor de hele mond voorschrijven betekent haar in de helft van de ruimten missen.
Het bruikbare advies noemt twee of drie maten en zegt welke waar. Het is lastiger uit te leggen maar het is het enige dat werkelijk werkt.
De vorm beïnvloedt de aanpassing. De cilindrische rager vult evenwijdige ruimten gelijkmatig; de conische past zich aan driehoekige ruimten aan en aan de achterste gebieden, waar de opening naar achteren wijder wordt.
Voor ruimten die naar binnen toe wijder worden, kenmerkend na parodontaal aanhechtingsverlies, reinigt de conische vorm bij gelijke ingangsmaat een groter oppervlak.
De metalen kern hoort bekleed te zijn wanneer de rager rond implantaten of restauraties wordt gebruikt, want blote draad bekrast titanium en keramiek. Voor die indicaties bestaan modellen met kunststofkern.
Vervangen gebeurt zodra de haren uitwaaieren, doorgaans na een of twee weken dagelijks gebruik. Een versleten rager vult de ruimte niet meer en valt terug in de eerste fout.
Kortom: de maat wordt met een sonde bepaald en niet geschat, één patiënt heeft meerdere maten nodig, de conische vorm past bij verwijde ruimten, de kern hoort bekleed rond implantaten, en een versleten rager wordt weer te klein.