Mondzorg bij een beperking: de spray bereikt waar de borstel niet komt

Mondhygiëne bij de patiënt met een beperking is een gebied waar standaardhulpmiddelen slecht werken, en waar de hindernis niet de motivatie is maar de fysieke toegang tot de mond.

Het eerste probleem is de mond open houden. Zachte siliconen spreiders laten de verzorger werken zonder bijtrisico, en worden beter verdragen dan stugge wangspreiders.

Zij worden aan de zijde tegenover de gereinigde geplaatst en halverwege verwisseld. Een detail dat de bruikbare werktijd verdubbelt.

De drievoudige borstel reinigt buccaal, occlusaal en linguaal in één beweging. Bij een patiënt die dertig seconden handeling verdraagt, verandert dat het resultaat.

De omsluitende kop vermindert de nauwkeurigheid ten opzichte van een gewone borstel, maar die nauwkeurigheid is onder deze omstandigheden toch al verloren: vergeleken wordt met wat werkelijk gebeurt, niet met het ideaal.

De elektrische borstel is in veel gevallen nuttig maar niet in alle, omdat trilling en geluid slecht verdragen kunnen worden bij zintuiglijke overgevoeligheid.

In die gevallen is de handborstel geen noodoplossing maar de passende keuze, en het loont haar te proberen voordat men aanneemt dat elektrisch beter is.

De chloorhexidinespray lost de situatie op waarin geen enkel instrument binnenkomt. Zij wordt op bereikbare vlakken aangebracht zonder medewerking te vragen, en overbrugt perioden waarin mechanische reiniging onmogelijk is.

Zij vervangt het poetsen niet en dezelfde regel van beperkte kuren geldt, maar bij een patiënt wiens alternatief geen enkele mondzorg is, wordt niet met het ideaal vergeleken.

Een sterke kokhalsreflex beperkt de toegang tot de achterste gebieden. Werken met het hoofd licht voorover in plaats van achterover vermindert hem, en korte herhaalde momenten werken beter dan één lang.

De positie van de verzorger telt even zwaar als de hulpmiddelen. Achter de patiënt staan, met diens hoofd tegen het eigen lichaam gesteund, geeft steun en controle die de positie van voren niet biedt.

De instructie gaat naar wie het uitvoert, met een praktische voordracht en niet met woorden. Een mondelinge uitleg aan een verzorger die nooit een andermans mond heeft gereinigd geeft een benaderende uitvoering.

Kortom: de siliconen spreider schept toegang, de drievoudige borstel benut de weinige beschikbare tijd, elektrisch past niet bij iedereen, de spray overbrugt de momenten waarop niets binnenkomt, en de verzorger leert het met een voordracht.