Gingivale recessie: poetstrauma van ontsteking onderscheiden verandert de behandeling

Gingivale recessie is een veelvoorkomende bevinding en haar oorzaak is niet één, waardoor de behandeling per oorsprong verschilt.

Recessie door poetstrauma heeft herkenbare kenmerken. Zij treft de buccale vlakken, is het sterkst bij hoektanden en premolaren, en het omliggende weefsel oogt gezond.

Vaak gaat zij samen met cervicale abrasie, en de combinatie van recessie en wigvormige inkeping op hetzelfde element wijst met redelijke waarschijnlijkheid op een mechanische oorsprong.

Ontstekingsrecessie treft eerder de approximale vlakken, gaat samen met bloeding, pockets en aanhechtingsverlies, en past in een gegeneraliseerd parodontaal beeld.

Het onderscheid verandert alles. In het eerste geval corrigeert men de poetstechniek en stabiliseert de recessie; in het tweede behandelt men de parodontitis, en de recessie kan na de therapie zelfs toenemen doordat het oedeem verdwijnt.

Het gingivale biotype is de predisponerende factor. Een dun biotype, met tere gingiva en smalle buccale botlamel, wijkt terug bij prikkels die een dik biotype zonder gevolgen verdraagt.

Het wordt beoordeeld aan de doorschijnendheid van de parodontale sonde door de rand: is de sonde te vermoeden, dan is het biotype dun en hoort het in elke planning te worden meegenomen, orthodontisch en prothetisch.

Opvolging vraagt een vastgelegde meting, geen indruk. De afstand van de glazuur-cementgrens tot de gingivarand, bij elke controle genoteerd, laat zien of de recessie voortschrijdt.

Zonder dat getal berust de vergelijking op het geheugen, en het geheugen over één millimeter is na zes maanden niet betrouwbaar.

Gevoeligheid is het symptoom waarmee de patiënt komt, en zij wordt met desensibiliserende middelen behandeld terwijl de oorzaak wordt gecorrigeerd. Alleen het symptoom behandelen laat de recessie voortschrijden.

De chirurgische indicatie is niet de recessie zelf maar haar vastgelegde voortgang, onbeheersbare gevoeligheid, een esthetische wens in een zichtbaar gebied, of moeilijke reiniging van het blootliggende vlak.

Een stabiele, klachtenvrije recessie in een niet-zichtbaar gebied bij goede mondhygiëne vraagt geen enkele behandeling: haar volgen is de juiste keuze.

Kortom: de mechanische oorsprong treft de buccale vlakken bij gezond weefsel, de ontstekingsoorsprong de approximale bij parodontitis, een dun biotype predisponeert, opvolging vraagt vastgelegde getallen, en chirurgie volgt de voortgang en niet de aanwezigheid.