Erosie: de oorzaak valt af te lezen aan de aangetaste vlakken

Erosie is het verlies van hard weefsel door chemische inwerking, zonder tussenkomst van bacteriën, en zij onderscheidt zich van andere slijtage door de verdeling van de laesies.

Slijtage is mechanisch door een uitwendige oorzaak, doorgaans het poetsen, en geeft wigvormige defecten aan de tandhals. Attritie is tand tegen tand en geeft glanzende facetten op de kauwvlakken.

Erosie ziet er anders uit: gladde, afgeronde vlakken met verlies van vorm en glazuur dat aan de snijranden doorschijnend oogt.

Op de kauwvlakken ontstaan kommen waarin bestaande vullingen verhoogd blijven staan, want amalgaam of composiet eroderen niet terwijl het glazuur eromheen dat wel doet.

Dat kenmerk hoort tot de betrouwbaarste tekens, en het is zichtbaar voordat de patiënt iets meldt.

De verdeling noemt de herkomst, en dat is het gegeven waarmee men zonder lang uitvragen verder komt.

Voedingsgebonden erosie treft vooral de buitenvlakken van de bovenfronttanden en de kauwvlakken, daar dus waar de zure drank langskomt en blijft hangen.

Herkomst uit de maag, door reflux of braken, treft daarentegen de gehemeltevlakken van de bovenelementen, want daar komt de zure inhoud bij het opstijgen aan.

Uitgesproken erosie aan de gehemeltezijde van de bovenfronttanden is dus een bevinding die men aankaart en die medisch onderzoek verdient, wat de patiënt ook meldt.

Aan de voedingskant telt niet hoeveel zuur wordt ingenomen maar hoelang het in contact blijft. Een drank die een uur lang wordt genipt schaadt meer dan dezelfde hoeveelheid in twee minuten gedronken.

Daaruit volgen adviezen die geen verzaking vragen en daarom worden opgevolgd: vlot drinken in plaats van nippen, een rietje gebruiken, niet in de mond houden, het volgende halfuur niet poetsen.

Dat laatste punt gaat tegen het gevoel in en vraagt uitleg: door zuur verweekt glazuur slijt makkelijk, en meteen poetsen haalt weefsel weg dat het speeksel zou hebben hersteld.

Kortom: erosie herkent men aan gladde vlakken en verhoogd staande vullingen, verdeling aan de buitenzijde wijst op voeding en aan de gehemeltezijde op de maag, de contacttijd weegt zwaarder dan de hoeveelheid, en na zuurcontact wordt een halfuur niet gepoetst.